Çaykara’nın Sessiz Gelecek Sorunu: Toprak ve Mezarlıklar

Alikemal Sevinc

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte internetin hayatımızdaki yeri her geçen gün daha da artıyor. Artık reklamdan alışverişe, ihale ilanlarından haberleşmeye kadar birçok alanda bilgiye hızlı ve kolay bir şekilde ulaşabiliyoruz. Bu değişim, şehirlerde olduğu kadar kırsal bölgelerde de toplumsal yapıyı ve yaşam biçimini derinden etkiliyor.

Çaykara’nın coğrafi yapısı engebeli, arazi miktarı ise oldukça sınırlıdır. Bu durum, yıllardır ailelerin kendi topraklarında yaşam kurmasına ve güçlü aile bağlarının korunmasına zemin hazırlamıştır. Bazı mahallelerde toplu mezarlıkların hiç bulunmaması, vefat edenlerin çoğunlukla kendi arazilerine defnedilmesi gibi bir geleneği de beraberinde getirmiştir. Mahallelerimizin yalnızca çok azında tapuya kayıtlı toplu mezarlık bulunmaktadır.

Bugün için bu durum önemli bir sorun olarak görülmeyebilir. Ancak geleceğe dönük bazı ciddi riskler barındırdığı da açıktır. Çünkü Çaykara’da araziler küçük ve parçalı bir yapıya sahiptir. Miras yoluyla bölünen bu topraklar zamanla anlaşmazlıklara neden olabilmektedir. Mülkiyet uyuşmazlıkları sonucunda bazı araziler mahkeme kararıyla satışa çıkarılmakta, bu satışlar ise artık dijital ortamda ve herkesin erişimine açık şekilde gerçekleştirilmektedir.

Bu sistem sayesinde ihalelere Türkiye’nin her yerinden katılım mümkün olmaktadır. Dolayısıyla bir gün hiç tanımadığınız bir kişi, yıllardır ailenize ait olan bir araziyi satın alabilir. Yeni malik ise doğal olarak bu arazi üzerinde ev yapmak, tarım yapmak ya da farklı bir yatırım planlamak isteyecektir. Ancak arazide bulunan aile mezarlıkları, yapılacak planların önünde kendince bir engel olarak görülebilecektir. Hatta bazı durumlarda mezarların kaldırılması talep edilebilir; anlaşmazlıkların büyümesi halinde ise hem hukuki hem de vicdani açıdan üzücü tablolar ortaya çıkabilir.

İşte tam da bu noktada, bugün çok fazla konuşulmayan bu konu gelecekte ciddi toplumsal tartışmaların odağı haline gelebilir. Çünkü yeni arazi sahibi mülkiyet hakkını kullanmak isterken, eski aileler de geçmişlerinden kalan mezarların korunmasını talep edecektir. Böyle bir durumda yıllardır aile bağlarıyla korunan mezarlar, farklı sorunlarla karşı karşıya kalacak belkide mezarlıklar ortadan kaldırılacaktır.

Bu nedenle yerel yönetimlerin, muhtarlıkların ve vatandaşların birlikte hareket ederek şimdiden çözüm üretmesi büyük önem taşımaktadır. İlçemizde toplu mezarlığı bulunmayan mahallelerde, uygun alanlar belirlenerek yerel yönetimlerle iş birliği içinde mahalle mezarlıkları oluşturulmalıdır. Mezarlık yerlerinin inşasıyla ilgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda, uygun hazine arazileri mezarlık alanı olarak tahsis edilerek bu sorun kalıcı şekilde çözüme kavuşturulabilir. Böylece hem ailelerin manevi değerleri korunur hem de gelecekte yaşanabilecek hukuki ve toplumsal sorunların önüne geçilmiş olur.

Çaykara gibi doğasıyla, insanıyla ve kültürüyle değerli bir ilçede geçmişe saygı duyarak geleceği korumanın yolu; bugünden ortak akıl, bilinçli yaklaşım ve kararlı adımlar atmaktan geçmektedir.